Polityka samochodowa w PLK

Opublikowane według Redaktor · 5 Lipiec 2025

Sekcja Zawodowa Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” wystąpiła do Zarządu PLK z wnioskiem o odstąpienie od stosowania zasady udziału finansowego Użytkownika w likwidacji szkody komunikacyjnej spowodowanej przez Użytkownika i uznanej za zawinioną poprzez wykreślenie § 37 ust. 3,4,5 z obowiązującej „Polityki Samochodowej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A”.

W uzasadnieniu Związek podał, że pracownicy, którzy otrzymali samochód, jako narzędzie pracy, mają znacznie większy zakres obowiązków niż inni pracownicy na tym samym stanowisku bez prawa kierowania samochodem służbowym. To oni ponoszą odpowiedzialność za mienie Spółki, a przede wszystkim za zdrowie i życie współpracowników oraz uczestników ruchu drogowego. Dodatkowo narażeni są na inne czynniki zewnętrzne mogące wpływać na ocenę uznania szkody komunikacyjnej za zawinioną i obciążeni „karą finansową w formie kosztów udziału własnego przy likwidacji szkody”.

Odpowiedź PLK

W związku z wystąpieniem Sekcji Zawodowej Infrastruktury Kolejowej NSZZ „Solidarność” z dnia 13 maja 2025 r. zawierającym wniosek o odstąpienie od stosowania zasady udziału finansowego Użytkownika w likwidacji szkody komunikacyjnej spowodowanej przez Użytkownika i uznanej za zawinioną, poprzez wykreślenie wymienionych przepisów z obowiązującej „Polityki Samochodowej PKP Polskie Linie Kolejowe S.A." (dalej: Polityka Samochodowa), Biuro Spraw Pracowniczych przedkłada jak poniżej:

Samochód jest narzędziem pracy, służącym do wykonywania czynności służbowych. Zgodnie z Kodeksem Pracy za wszelkie szkody wyrządzone pracodawcy podczas korzystania z samochodu służbowego pracownik odpowiada na podstawie przepisów o odpowiedzialności materialnej.

Jak wynika z wyjaśnień przekazanych przez Biuro Logistyki Centrali Spółki (dalej: ILG), w celu wyeliminowania prowadzenia postępowań wyjaśniających, a przy tym nierównego traktowania Użytkowników wprowadzono jedną wartość udziału własnego w szkodzie spowodowanej przez pracownika kierującego samochodem służbowym. Przy czym należy zwrócić uwagę, że zwyczajowo obciążeń takich nie stosuje się wobec pracowników, którzy spowodowali szkodę nieumyślnie i w sposób całkowicie od nich niezależny jak np. zderzenie ze zwierzyną leśną.

Zgodnie § 37 ust. 5 Polityki Samochodowej podstawą do uznania szkody za zawinioną przez Użytkownika samochodu służbowego są w szczególności następujące dokumenty:

prawomocny wyrok sądu;
mandat karny;
pisemne oświadczenie pracownika.

Natomiast, jak dalej wyjaśnia ILG, celem zapisów Polityki Samochodowej, nie jest przenoszenie kosztów likwidacji szkody na pracownika, a jedynie potrzeba wyegzekwowania starannego użytkowania samochodu służbowego, co przynosi efekt.

Jeżeli szkoda powstała ewidentnie z winy lub zaniedbań Użytkownika samochodu, bezspornym jest, że pracodawca nie może nie zareagować na powyższe zachowanie. Całkowite wyeliminowanie ponoszenia konsekwencji przez Użytkownika samochodu doprowadzi do sytuacji, w której Użytkownicy przestaną dbać o swoje narzędzie pracy. Będzie to również niesprawiedliwe w stosunku do pracowników, którzy użytkują samochody bezszkodowo. Ponadto zgodnie z § 37 ust. 6 Polityki Samochodowej Użytkownik (indywidualnie) ma prawo wystąpić o odstępstwo od dochodzenia wobec niego konsekwencji wymienionych w § 37 ust. 3 ww. dokumentu do Dyrektora Biura Logistyki.

Biuro Logistyki sygnalizuje również, że Spółka wychodzi naprzeciw oczekiwaniom użytkowników samochodów na tyle na ile pozwalają przepisy prawa w zakresie ubezpieczeń komunikacyjnych.

W związku z występowaniem znacznej liczby szkód związanych z uszkodzeniami szyb (najczęściej spowodowane kamieniem spod kół innego samochodu), pojazdy zostały objęte dobrowolnym ubezpieczeniem Auto Szyba, co zwalnia kierującego również z konsekwencji dotyczących zarejestrowania w Funduszu Gwarancyjnym szkody kierującego, które mogłoby podnosić szkodowość indywidualną. Należy zaznaczyć, że koszt likwidacji szkody w każdym przypadku jest wielokrotnie wyższy od obciążenia udziałem własnym pracownika zgodnie z Polityką Samochodową. Natomiast każda szkoda ma wpływ na wysokość składek jakie Spółka ponosi w związku z ubezpieczeniem samochodu.